Carlos Ruiz Zafón: “Een zoektocht naar de wonderen van de wereld van de literatuur”

Wereldwijd zijn lezers van alle leeftijden in de ban van schrijver Carlos Ruiz Zafón. Met zijn boeken De schaduw van de wind en Het spel van de engel neemt de Spaanse schrijver je mee naar het mysterieuze en vervlogen Barcelona en het Kerkhof der Vergeten Boeken. Nu zijn nieuwste boek, De gevangene van de hemel, in de winkel ligt, dook onze verslaggever in het leven van de woordkunstenaar.

Tekst: Anna van Haastrecht. Fotografie: Signatuur.

Slapende stad
Op 25 september 1964 wordt Carlos Ruiz Zafón geboren in de schaduw van Gaudi’s Sagrada Familia. Zijn vader is een verzekeringsverkoper, zijn moeder huisvrouw. In een interview met de Engelse ‘Telegraph’ vertelt hij: “ik denk dat ik altijd een mysterie ben geweest voor mijn ouders. Ik denk anders dan mijn twee oudere broers, ik ben de afwijking. Ik was geïnteresseerd in boeken, muziek en films. Zij waren mijn uitweg van een omgeving die ik saai vond en waar ik me niet thuis voelde.” De eerste elf jaar van de schrijver speelde zich af in de eindfase van het Franco-regime. “Ik zag een stad die sliep, als een zombie, verwaarloosd. Het stonk. Ik voelde me er nooit thuis, en dat heb ik nog. Dat regime was een lopend lijk. Politieke onderdrukking raakte me niet als kind. Ik was niet geïnteresseerd in wat hier gebeurde in de literatuur en films. Mijn interesses, mijn dromen, waren ver weg”, vertelt Zafón aan de Volkskrant in 2006, net na de publicatie van De schaduw van de wind. Toch lijkt het of deze eerste levensjaren onbewust allesbepalend zijn geweest voor de schrijver. De zombie-achtige stad is het decor van vele scènes in De schaduw.

Op zijn vijftiende schreef de jonge Carlos een griezelverhaal van 700 pagina’s, maar de uitgeverij vond dat Zafón te veel haast had. Hij moest eerst duizenden pagina pulp schrijven, voordat er iets goeds uit kwam. Met moeite nam Zafón het advies aan en koos voor de opleiding journalistiek en reclame. Hierna werkte hij als musicalregisseur, reclamemaker en scriptschrijver van succesvolle Spaanse minifilms. Hij verdiende goed en leidde een luxe leven, maar na zeven jaar films maken had hij er genoeg van. “Ik voelde dat ik mezelf en mijn dromen aan het verraden was.” Op 1 januari 1991 nam hij ontslag om verder te gaan als schrijver. Zijn eerste boek, de Nevelprins (El Principe de la Niebla) werd een succes, al hadden de critici geen idee in welk genre ze deze nieuwe schrijver moesten plaatsten. De schrijver verhuisde uiteindelijk naar Los Angeles om scriptschrijver te worden. Maar het schrijverschap bleef lonken.Carlos Ruiz Zafón met het tweede boek over Het Kerkhof der Vergeten Boeken: Het spel van de engel

Het Kerkhof der Vergeten Boeken
Het schrijverschap begon met een eerste beeld: ‘een labyrint van gangen en uitpuilende boekenkasten klom omhoog vanaf de basis tot aan de top, en een bijenkorf tekende zich af met tunnels, trappen, platformen en bruggen die een gigantische bibliotheek met een onmogelijke geometrie deden vermoeden.’ Het Kerkhof der Vergeten Boeken was geboren en daarmee ook het begin van zijn eerste volwassenenboek. “Het (De schaduw) is op veel manieren ook een hommage aan de stad”, zegt Zafón, “de stad heeft een donkere ziel. De geschiedenis is gewelddadig en kronkelig”.
Deze kronkelige paden voeren de lezers al jaren mee. Eerst met De schaduw van de wind en daarna met Het spel van de engel. Het tweede deel werd niet door iedereen enthousiast ontvangen, de personages werden oppervlakkig genoemd en zou teveel op een horrorfilm lijken.
“De schaduw is een positief, hoopvol maar spannend boek, Het spel is donkerder. Vol verval en verlies, waarin de luchtigheid van De schaduw mist. Het is een heel ander verhaal, over een schrijver die tóch al gedoemd is. Een man die niet, zoals Daniel, in de kracht van zijn leven is”, vertelde Zafón tijdens een interview in de Lutherse Kerk in Utrecht, 29 april 2012.

Fermín
In Zafóns nieuwste boek, De gevangene van de hemel, komen we personages van de vorige boeken tegen. De hoofdrol is hierbij weggelegd voor favoriet van de fans: Fermín Fernando de Torres. ‘Op iedere voorleesavond of signeersessie merkt Zafón opnieuw hoezeer Fermín de harten van de lezers heeft gestolen. “Ik schrijf tenslotte voor mijn lezers, niet voor de critici”’, noteert Maarten Dessing in een interview met de schrijver. In de Sydney Morning Harald (SMH) vertelt Zafón dat Fermín een triest karakter is, “een man die probeert om een betere man te zijn dan hij daadwerkelijk is.”

“We zijn nachtwezens, niet erg sociaal, hebben een hekel aan zwervende ridders en zijn moeilijk om te leren kennen.”

Dat Fermín terug komt heeft nog een andere betekenis: de boeken vullen elkaar aan. Het spel van de engel speelt ongeveer 30 jaar voordat De schaduw van de wind begint. De gevangene van de hemel speelt zich af na De schaduw en de hoofdpersonages van beide boeken komen hier samen. Na zijn nieuwste boek zal er nog een boek uitkomen over Het Kerkhof der Vergeten Boeken, “de grande finale”. Afhankelijk van de volgorde die de lezer zelf kiest, kan de gecreëerde wereld van Zafón veranderen, zegt de schrijver zelf in SMH. “Ik had het idee om vier verhalen met elkaar te verbinden, een labyrintische vertelling waar je verschillende richtingen op kan lopen zodat het verhaal zichzelf veranderd. De boeken zijn eigenlijk opgebouwd als Russische Matroesjka’s.”

Draken
In elk interview met de schrijver komt zijn liefde voor literatuur én draken terug. Volgens de schrijver zelf lijkt hij op het vuur verslindende beest. “We zijn nachtwezens, niet erg sociaal, hebben een hekel aan zwervende ridders en zijn moeilijk om te leren kennen.” Wie de schrijver ooit ontmoet heeft, zal dit voor een deel beamen. Zittend achter zijn signeertafel lijkt Zafón afwezig te zijn. Met altijd eenzelfde soort trui mét drakenbroche erop, een bril met kleine donkere mol-achtige oogjes, bedankt hij iedere lezer “for being at the other side of the table”. Zafón vertrouwde Volkskrantjournalist Wielaert toe dat hij uiteindelijk maar een ding wil: ‘Literatuur maken over literatuur, boeken over boeken, in een grootse mengeling van genres.’

De gevangene van de hemel, €19,95. Uitgeverij Signatuur, 280 pagina’s.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s